ทุติยปาปณิกสูตร

ทุติยปาปณิกสูตรเปรียบเทียบปัจจัยสู่ความสำเร็จของพ่อค้ากับการเจริญกุศลธรรมของภิกษุ โดยระบุคุณสมบัติสำคัญสามประการที่เหมือนกัน:

สำหรับ พ่อค้า ผู้มีองค์ประกอบสามประการนี้จะสร้างความมั่งคั่งได้อย่างรวดเร็ว:

• เห็นชัด (Sees Clearly): คือรู้ราคาซื้อ ราคาขาย เงินลงทุน และกำไรที่จะได้รับจากสินค้าแต่ละชนิดอย่างแม่นยำ
• ไม่ท้อถอย (Indefatigable): คือมีความเชี่ยวชาญในการซื้อและขายสินค้าเป็นอย่างดี ไม่ย่อท้อต่อการทำงาน
• มีผู้อุปถัมภ์ (Has Supporters): คือเมื่อคฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีผู้มั่งคั่งเชื่อถือในตัวพ่อค้า ยอมฝากเงินให้ เพราะเห็นว่าพ่อค้าสามารถเลี้ยงดูภรรยาและบุตร รวมถึงชำระหนี้คืนได้เป็นครั้งคราว

พ่อค้าที่มีสามองค์ประกอบนี้ย่อมได้รับทรัพย์สมบัติมากและบริบูรณ์

ในทำนองเดียวกัน สำหรับ ภิกษุ ผู้มีคุณสมบัติสามประการนี้ย่อมได้มาซึ่งกุศลธรรมอันยิ่งใหญ่และบริบูรณ์:

• เห็นชัด (Sees Clearly): คือเข้าใจอย่างแท้จริงว่า "นี้คือทุกข์" "นี้คือเหตุแห่งทุกข์" "นี้คือความดับทุกข์" และ "นี้คือข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์" (อริยสัจ ๔)
• ไม่ท้อถอย (Indefatigable): คือปรารภความเพียรอย่างแรงกล้าเพื่อละอกุศลธรรมและเจริญกุศลธรรม มีความเข้มแข็ง ไม่ย่อหย่อนในการพัฒนาคุณธรรม
• มีผู้อุปถัมภ์ (Has Supporters): คือหมั่นเข้าไปหาภิกษุผู้ทรงความรู้มาก เป็นผู้รักษามรดกธรรม ทรงจำพระสูตร พระวินัย และพระอภิธรรมได้เป็นครั้งคราว แล้วสอบถามปัญหาว่า "ท่านครับ ข้อนี้มีความหมายว่าอย่างไร?" และภิกษุเหล่านั้นจะเปิดเผยสิ่งที่เร้นลับ อธิบายสิ่งที่กำกวม และขจัดความสงสัยต่างๆ

ภิกษุผู้มีคุณสมบัติสามประการนี้ย่อมได้มาซึ่งกุศลธรรมอันยิ่งใหญ่และบริบูรณ์อย่างรวดเร็ว