เทวทูตสูตร

พระสูตรเทวทูตกล่าวถึง เทวทูต ๓ ประการ ที่เป็นเครื่องเตือนใจมนุษย์ให้ประพฤติดีงาม หากบุคคลใดกระทำกรรมชั่วด้วยกาย วาจา ใจ เมื่อตายแล้วจะไปบังเกิดในนรก นายเวรนรกจะนำไปเฝ้าพระยายมราช ซึ่งจะซักถามถึงการเพิกเฉยต่อทูตสวรรค์เหล่านี้.

• เทวทูตที่ ๑: ความแก่ชรา พระยายมราชจะถามว่าไม่เห็นคนชรา ร่างกายพิการ หรือไม่? หากเห็น แต่ประมาท ไม่คิดทำความดี พระยายมราชจะย้ำว่ากรรมชั่วเป็นของผู้กระทำ ผู้นั้นต้องรับผลกรรมแต่เพียงผู้เดียว.
• เทวทูตที่ ๒: ความเจ็บป่วย พระยายมราชจะถามว่าไม่เห็นคนเจ็บป่วย ทนทุกข์ หรือไม่? หากเห็น แต่ประมาท ไม่คิดทำความดี ผู้ประมาทย่อมรับผลกรรม.
• เทวทูตที่ ๓: ความตาย พระยายมราชจะถามว่าไม่เห็นซากศพที่เน่าเปื่อย หรือไม่? หากเห็น แต่ประมาท ไม่คิดทำความดี ผู้ประมาทย่อมรับผลกรรม.

หลังการซักถาม นายเวรนรกจะลงโทษด้วยการทรมานแสนสาหัส เช่น ตรึงด้วยเหล็กร้อน ฟันด้วยขวาน ให้ปีนภูเขาถ่านเพลิง หรือโยนลงหม้อทองแดงเดือดพล่าน ผู้รับกรรมจะทุกข์ทรมานอย่างยิ่งแต่ไม่ตายจนกว่ากรรมชั่วจะหมดสิ้นไป. พระยายมราชเองยังทรงหวังว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์ พบพระพุทธเจ้า เพื่อได้ฟังและเข้าใจธรรม.

พระพุทธองค์ทรงยืนยันว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งที่พระองค์ทรงรู้เห็นแจ้งด้วยพระองค์เอง. ผู้ที่ถูกเทวทูตตักเตือนแล้วยังคงประมาท ย่อมเศร้าโศกเสียใจไปนานในนรก. แต่ผู้มีปัญญา ผู้เห็นภัยในการยึดมั่นถือมั่น ซึ่งเป็นต้นเหตุแห่งการเกิดและตาย ย่อมไม่ประมาทในคำสอนของพระอริยเจ้า เมื่อสิ้นภพสิ้นชาติ ย่อมเป็นผู้หลุดพ้น มีความสุขสงบ และพ้นจากทุกข์ทั้งปวง.