ปโลกสูตร

ในปโลกสูตรนี้ พระพุทธเจ้าทรงสนทนากับพราหมณ์ผู้มั่งคั่ง ซึ่งได้ทูลถามถึงสาเหตุที่จำนวนประชากรมนุษย์ลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัดในปัจจุบัน แตกต่างจากอดีตที่บรรพบุรุษเคยกล่าวไว้ว่า ผู้คนหนาแน่นราวกับเบียดเสียดกัน และบ้านเมืองตั้งอยู่ไม่ไกลกันนัก

พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า สาเหตุหลักที่ทำให้จำนวนมนุษย์ลดลงนั้นมาจากการที่ มนุษย์ในปัจจุบันหมกมุ่นในกามราคะอันไม่สมควร ถูกครอบงำด้วย ความโลภอันไม่ชอบธรรม และจมปลักอยู่ใน การประพฤติที่ผิดคลองธรรม ซึ่งนำไปสู่ผลลัพธ์สามประการดังนี้:

• การฆ่าฟันกันเอง: เมื่อจิตใจมนุษย์ตกต่ำลง พวกเขาจึงหยิบยกอาวุธมีคมขึ้นมา ฆ่าฟันกันเอง ทำให้ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก นี่คือสาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ประชากรลดลง
• ภัยธรรมชาติ (ความอดอยาก): ด้วยเหตุที่มนุษย์ยังคงหมกมุ่นในกามราคะอันไม่สมควร ทำให้ เทวดาไม่บันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล ส่งผลให้เกิดภัยแล้ง ข้าวกล้าเสียหาย เพาะปลูกไม่ขึ้น และเกิดความอดอยาก ผู้คนจึงต้องล้มตายไปอีกเป็นจำนวนมาก
• ภัยจากอมนุษย์: นอกจากนี้ เพราะมนุษย์ยังคงมีจิตใจที่หมกมุ่นในสิ่งเดียวกัน วิญญาณประจำถิ่นหรืออมนุษย์จึง ปล่อยอสูรร้ายออกมารบกวนเบียดเบียน ทำให้มนุษย์ล้มตายลงอีก นี่จึงเป็นสาเหตุประการที่สาม

เมื่อพราหมณ์ได้ฟังพุทธดำรัสอันกระจ่างแจ้งนี้ เขาก็เกิดความเลื่อมใสยิ่งนัก ได้กล่าวสรรเสริญพระพุทธองค์ และขอประกาศตนเป็น อุบาสกผู้ถึงสรณะตลอดชีวิต ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นไป