ปฐมอนุรุทธสูตร

พระสูตรนี้มีชื่อว่า ปฐมอนุรุทธสูตร (อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต 129) เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยการสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคกับพระอนุรุทธเถระ เกี่ยวกับเหตุแห่งการไปอบายภูมิของสตรี

วันหนึ่ง พระอนุรุทธเถระ ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค แล้วกราบทูลถามว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยทิพยจักษุญาณอันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์ของข้าพระองค์ ข้าพระองค์เห็นว่า สตรีส่วนมาก เมื่อตายไปแล้ว ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ขอพระผู้มีพระภาคได้โปรดแสดงว่า สตรีมีคุณธรรมกี่ประการจึงไปเกิดในอบายภูมิเหล่านั้น?"

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า "เมื่อสตรีประกอบด้วยคุณธรรม 3 ประการ เมื่อตายไปแล้ว ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก" คุณธรรม 3 ประการนั้นได้แก่:

• ความตระหนี่ในเวลาเช้า: สตรีนั้นอยู่ครองเรือนด้วยใจที่มีมลทินคือความตระหนี่ ไม่ยินดีในการให้ทานหรือแบ่งปัน โดยเฉพาะในช่วงเช้าซึ่งเป็นเวลาที่ผู้คนมักออกบิณฑบาตหรือแสวงหาปัจจัยยังชีพ

• ความริษยาในเวลาเที่ยง: สตรีนั้นมีใจที่ประกอบด้วยความริษยา ไม่ยินดีในลาภ ยศ สรรเสริญ หรือความสุขของผู้อื่น โดยเฉพาะในเวลาที่ผู้อื่นอาจแสดงออกถึงความสำเร็จหรือสิ่งดีงามที่ได้รับ

• ความกำหนัดในกามในเวลาเย็น: สตรีนั้นมีใจที่หมกมุ่นในความใคร่ทางกามคุณ (รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส) หรือความใคร่ในเพศตรงข้าม โดยเฉพาะในยามเย็นที่บรรยากาศมักชวนให้เกิดอารมณ์ใคร่เหล่านั้น

พระผู้มีพระภาคทรงย้ำว่า เมื่อสตรีประกอบด้วยคุณธรรม 3 ประการนี้ เมื่อร่างกายแตกทำลายลงหลังจากความตาย ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

คำสอนหลักในพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการละเว้นจากอกุศลกรรมอันเกิดจาก ความตระหนี่ ความริษยา และกามราคะ ซึ่งเป็นเหตุแห่งการไปเกิดในทุคติภูมิ และเพื่อส่งเสริมการสั่งสมบุญกุศลอันนำไปสู่สุคติในสัมปรายภพ