อกุสลสูตร

พระสูตรนี้ (อกุสลสูตร: อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต) ได้แสดงธรรมเรื่องผลของการกระทำที่เป็นเหตุปัจจัยนำพาชีวิตไปสู่คติที่ต่างกัน โดยพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบให้เห็นภาพว่า บุคคลผู้มีพฤติกรรมอย่างไรย่อมได้รับผลเช่นนั้นประหนึ่งถูกนำพาไปส่งยังที่หมายนั้นๆ โดยตรง

หลักธรรมสำคัญในพระสูตรนี้แบ่งออกเป็น 2 หมวดหมู่ตามประเภทของการกระทำ ดังนี้:

• ผู้ที่ไปสู่ทุคติ (นรก): คือผู้ที่ประกอบด้วย 3 ประการ ได้แก่ การทำอกุศลกรรมทางกาย, อกุศลกรรมทางวาจา และ อกุศลกรรมทางใจ ผู้ที่สั่งสมความชั่วทั้ง 3 ทางนี้ ย่อมมุ่งตรงสู่ความเสื่อมและอบายภูมิ เปรียบเสมือนผู้ที่ถูกนำตัวไปส่งยังนรกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
• ผู้ที่ไปสู่สุคติ (สวรรค์): คือผู้ที่ประกอบด้วย 3 ประการ ได้แก่ การทำกุศลกรรมทางกาย, กุศลกรรมทางวาจา และ กุศลกรรมทางใจ ผู้ที่ฝึกตนให้ทำแต่กรรมดีทั้ง 3 ทางนี้ ย่อมเป็นผู้มีสุคติเป็นที่ไป เปรียบเสมือนผู้ที่ถูกนำตัวไปส่งยังสวรรค์โดยสวัสดิภาพ

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำถึง กฎแห่งกรรม และความสำคัญของ การรักษาศีลและการสำรวมระวัง ทั้งทางกาย วาจา และใจ พฤติกรรมของมนุษย์ในชีวิตประจำวันคือเครื่องตัดสินคติของชีวิตในภพภูมิเบื้องหน้า ผู้ที่ต้องการความสุขและความเจริญจึงควรละเว้นจากอกุศลธรรมทั้งปวง แล้วหันมาสั่งสมกุศลกรรมให้บริบูรณ์ เพื่อเป็นเข็มทิศนำพาชีวิตไปสู่ทางที่ดีงามตามครรลองของธรรมะ