ทุติยอัคคสูตร

ทุติยอัคคสูตร (พระสูตรว่าด้วยสิ่งที่เป็นเลิศ ประการที่ 2) จัดอยู่ในหมวดจตุกนิบาต อังคุตตรนิกาย ซึ่งพระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมเพื่อชี้ให้เห็นถึง "สิ่งที่ถือว่าเป็นเลิศ" 4 ประการ ในวัฏสงสาร เพื่อให้พุทธบริษัทได้พิจารณาเห็นถึงความสำคัญของสภาวะธรรมเหล่านี้ในมุมมองทางพุทธศาสนา

โดยเนื้อหาหลักได้จำแนกสิ่งที่เป็นเลิศ 4 ประการ ดังนี้:

• รูปที่เป็นเลิศ: คือความละเอียดประณีตของรูปธรรมที่ปรากฏ
• เวทนาที่เป็นเลิศ: คือความรู้สึกที่ประกอบด้วยความสุขและความสงบสูงสุด
• สัญญาที่เป็นเลิศ: คือความจำได้หมายรู้ที่ประกอบด้วยปัญญาและการระลึกรู้ตามความเป็นจริง
• ภพที่เป็นเลิศ: คือภาวะการดำรงอยู่ที่ประณีตสูงสุด

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า ในบรรดาสภาวธรรมที่สัตว์โลกต้องประสบพบเจอ มีสภาวะบางอย่างที่จัดว่าเป็นเลิศในทางโลกียะและโลกุตตระ การเข้าใจถึงสภาวะเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมเกิด ความตระหนักรู้ ในความละเอียดประณีตของกระบวนการแห่งขันธ์ 5 และภพภูมิ เพื่อให้ผู้นั้นไม่ประมาทในวัฏสงสาร และมุ่งหน้าแสวงหาหนทางแห่งความหลุดพ้นที่เหนือกว่าความเลิศในทางโลกทั้งปวง

สรุปโดยรวม พระสูตรนี้สอนให้พุทธศาสนิกชนรู้จัก จัดลำดับความสำคัญ ของสภาวธรรมที่ปรากฏแก่ชีวิต เพื่อนำไปสู่การพัฒนาจิตใจให้ก้าวข้ามจากสภาวะธรรมอันเป็นโลกียะธรรม ไปสู่เป้าหมายสูงสุดคือพระนิพพาน อันเป็นสภาวะที่อยู่เหนือการจัดลำดับความเป็นเลิศใดๆ ในวัฏฏะนั่นเอง