โกธครุสูตร

พระสูตรนี้ (โกธครุสูตร) ว่าด้วยเรื่อง การให้ความสำคัญ ในชีวิต ซึ่งพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบว่า เป็นตัวกำหนดจุดหมายปลายทางของชีวิตว่าจะไปสู่ นรก หรือ สวรรค์ เสมือนถูกนำไปวางไว้ที่นั่นโดยตรง โดยจำแนกออกเป็น 2 กลุ่มหลักตามสิ่งที่บุคคลนั้นให้คุณค่า ดังนี้

• กลุ่มที่ไปสู่นรก: คือบุคคลที่ให้ความสำคัญกับ กิเลสและโลกธรรม มากกว่าพระธรรมคำสอน ได้แก่
  • ให้ความสำคัญกับ ความโกรธ
  • ให้ความสำคัญกับ การลบหลู่ดูหมิ่น
  • ให้ความสำคัญกับ ลาภหรือทรัพย์สินทางวัตถุ
  • ให้ความสำคัญกับ ยศถาบรรดาศักดิ์หรือเกียรติยศ
• กลุ่มที่ไปสู่สวรรค์: คือบุคคลที่ยึดถือ พระธรรม เป็นที่ตั้ง โดยเลือกให้ความสำคัญกับ สัจธรรม มากกว่ากิเลสข้างต้น ได้แก่
  • เห็นคุณค่าของ พระธรรมยิ่งกว่าความโกรธ
  • เห็นคุณค่าของ พระธรรมยิ่งกว่าการดูหมิ่นผู้อื่น
  • เห็นคุณค่าของ พระธรรมยิ่งกว่าลาภ
  • เห็นคุณค่าของ พระธรรมยิ่งกว่าเกียรติยศ

บทสรุปและหลักธรรมสำคัญ: พระสูตรนี้เน้นย้ำเรื่อง ธรรมาธิปไตย คือการมีธรรมะเป็นใหญ่ การเลือกให้คุณค่าแก่สิ่งใดสิ่งหนึ่งในจิตใจ คือจุดเริ่มต้นของการกำหนดวิถีชีวิต หากผู้ใดนำกิเลสมาเป็นที่ตั้ง ย่อมนำพาชีวิตไปสู่ความเสื่อมและอบาย แต่หากผู้ใดเลือกให้ความสำคัญกับพระธรรมมากกว่าผลประโยชน์ทางโลกหรืออารมณ์ชั่ววูบ ย่อมเป็นผู้ที่ดำเนินชีวิตไปสู่ความสุขและความเจริญหรือสวรรค์ในที่สุด การหมั่นสำรวจตนเองว่าเรากำลังให้คุณค่ากับสิ่งใด จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการรักษาจิตใจให้ดำเนินไปในเส้นทางที่ถูกต้องตามหลักพุทธศาสนา