สังขิตตสูตร

สังขิตตสูตร (กรรมในรูปแบบย่อ) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมเพื่อจำแนกประเภทของ "กรรม" 4 ประการ ซึ่งพระองค์ได้ตรัสรู้ด้วยปัญญาอันยิ่งของพระองค์เอง เพื่อให้พุทธบริษัทเข้าใจถึงที่มาและผลลัพธ์ของการกระทำ อันเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ โดยสามารถสรุปประเภทของกรรมได้ดังนี้:

• กรรมดำ ให้ผลเป็นกรรมดำ: คือการกระทำที่เป็นอกุศล มีเจตนาที่เป็นบาป ส่งผลให้ได้รับความทุกข์หรือวิบากที่ไม่น่าปรารถนา
• กรรมขาว ให้ผลเป็นกรรมขาว: คือการกระทำที่เป็นกุศล มีเจตนาที่เป็นบุญ ส่งผลให้ได้รับความสุขหรือวิบากที่ดีงาม
• กรรมทั้งดำทั้งขาว ให้ผลเป็นกรรมทั้งดำทั้งขาว: คือการกระทำที่มีเจตนาผสมผสานกัน ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล จึงส่งผลให้ได้รับทั้งสุขและทุกข์คละเคล้ากันไป
• กรรมไม่ดำไม่ขาว ให้ผลเป็นกรรมไม่ดำไม่ขาว: คือการกระทำที่เป็นอริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา เป็นไปเพื่อความสิ้นไปแห่งกรรม ไม่ส่งผลให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดอีกต่อไป

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า "กรรม" มิได้มีเพียงเรื่องของความดีและความชั่วเท่านั้น แต่ยังมีจุดหมายปลายทางของการปฏิบัติที่อยู่เหนือความเป็นคู่ คือการกระทำที่นำไปสู่ "ความสิ้นกรรม" ซึ่งหมายถึงสภาวะที่จิตหลุดพ้นจากการยึดติดในกระแสของกุศลและอกุศล เป็นการเข้าถึงวิมุตติธรรมที่ไม่ต้องรับผลแห่งการกระทำใดๆ อีกต่อไป สังขิตตสูตร จึงเป็นหลักธรรมเตือนใจให้พุทธศาสนิกชนไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต เลือกสั่งสมกุศลกรรม และมุ่งหน้าสู่การปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้นจากวัฏสงสารอย่างแท้จริง