Akkhamasutta

อักขมสูตร

Cannot Endure

ข้อมูล อักขมสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 22
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรอักขมสูตร →

สรุปเนื้อหา อักขมสูตร

ในอักขมสูตร พระพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบคุณสมบัติของช้างศึกหลวงกับภิกษุผู้ประพฤติปฏิบัติธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าผู้ที่จะเป็นยอดช้างศึกหรือภิกษุผู้เป็นนาบุญอันเลิศของโลกนั้น จำเป็นต้องมีความอดทน (Adhivasana) หรือความสามารถในการตั้งมั่นต่อสิ่งเร้าที่มากระทบผ่านทางอายตนะทั้ง 5 อย่างมั่นคง ไม่หวั่นไหวหรือพ่ายแพ้ต่ออารมณ์นั้นๆ

พระองค์ทรงอธิบายถึงคุณสมบัติของช้างศึกและภิกษุที่ขาดความอดทน ซึ่งย่อมไม่เหมาะสมกับการใช้งานหรือการได้รับความเคารพบูชา โดยมีปัจจัยทางกายภาพและจิตใจที่ส่งผลต่อการควบคุมตนเอง ดังนี้:

  • รูป: หวั่นไหวเมื่อเห็นสิ่งที่น่าปรารถนา (ช้าง/กองทัพ)
  • เสียง: หวั่นไหวเมื่อได้ยินเสียงที่เร้าอารมณ์ (เสียงศึก/กลอง)
  • กลิ่น: หวั่นไหวต่อกลิ่นที่รบกวนสมาธิ
  • รส: หวั่นไหวต่อความหิวโหยหรืออาหารที่ไม่พึงใจ
  • โผฏฐัพพะ: หวั่นไหวต่อความเจ็บปวดหรือสัมผัสที่กระทบกาย

ในทางตรงกันข้าม ภิกษุผู้มีความอดทนคือผู้ที่ไม่ถูกครอบงำด้วยความยินดีหรือความยินร้ายในรูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัสที่มากระทบ ท่านสามารถรักษาความสงบแห่งจิตไว้ได้เสมอ ไม่ว่าจะเผชิญกับสถานการณ์ใดๆ เปรียบเสมือนช้างศึกที่ผ่านการฝึกฝนมาอย่างดีเยี่ยม ย่อมไม่หวาดหวั่นแม้จะเผชิญศึกสงคราม ความหิวโหย หรือลูกศรที่พุ่งเข้ามา ผู้ที่ฝึกฝนตนเองจนมีความอดทนได้ครบทั้ง 5 ประการนี้เท่านั้น จึงชื่อว่าเป็นผู้ควรแก่การกราบไหว้ เป็นเนื้อนาบุญอันสูงสุดของโลก และเป็นผู้ที่สามารถดำรงตนอยู่ในเส้นทางธรรมได้อย่างมั่นคงถาวร

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-05-31

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอักขมสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka