Knowledge of the Faculties of Persons
ปุริสินทริยญาณสูตร เป็นพระสูตรที่แสดงถึงความสามารถของพระพุทธองค์ในการกำหนดรู้ "อินทรีย์ของบุคคล" หรือสภาวะจิตใจและแนวโน้มในอนาคตของสัตว์โลก ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากมีภิกษุรูปหนึ่งสงสัยในคำพยากรณ์ของพระพุทธองค์เกี่ยวกับพระเทวทัตว่าเป็นการตัดสินใจอย่างไตร่ตรองรอบคอบหรือไม่ พระองค์ทรงยืนยันว่าการพยากรณ์นั้นไม่ได้เป็นเพียงคำพูดลอยๆ แต่เกิดจากการหยั่งรู้ด้วยปัญญาอันยิ่งว่าพระเทวทัตไม่มีความดีเหลืออยู่เลยเปรียบเสมือนคนตกลงไปในบ่ออุจจาระที่หาจุดสะอาดไม่ได้แม้เพียงปลายผม
พระพุทธองค์ได้ทรงจำแนกบุคคลออกเป็น 6 ประเภท โดยพิจารณาจากความเสื่อมและความเจริญของกุศลและอกุศลธรรมในจิตใจ ดังนี้:
หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้ คือการแสดงให้เห็นถึง "พระญาณหยั่งรู้" ของพระพุทธเจ้าที่ทรงพิจารณาบุคคลเหมือนชาวนาที่พิจารณาเมล็ดพันธุ์และผืนดิน ว่าเมล็ดใดจะงอกงามหรือเมล็ดใดจะเน่าเสีย การที่บุคคลจะเสื่อมหรือเจริญนั้นขึ้นอยู่กับ "รากเหง้า" ของกุศลหรืออกุศลที่ยังเหลืออยู่ในจิตใจ แม้พฤติกรรมภายนอกจะดูเหมือนกัน แต่สภาวะภายในที่พระพุทธองค์ทรงรู้แจ้งนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าการตัดสินบุคคลของพระองค์ตั้งอยู่บนฐานของความเป็นจริงอันละเอียดลึกซึ้งเสมอ
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
แสดงความคิดเห็น
แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับปุริสินทริยญาณสูตร