ปหีนสูตร

ในปหีนสูตร (พระสูตรว่าด้วยธรรมที่ละได้แล้ว) พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงหลักธรรมสำคัญสำหรับผู้ที่ได้ชื่อว่าเป็น "ผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ" (ผู้มีสัมมาทิฏฐิหรือพระโสดาบัน) ว่าเป็นผู้ที่ได้ละอกุศลธรรมอันเป็นเครื่องผูกมัดหรือเป็นเหตุแห่งการเวียนว่ายตายในวัฏสงสารจำนวน 6 ประการ ซึ่งถือเป็นคุณสมบัติของผู้ที่ก้าวเข้าสู่กระแสแห่งนิพพานอย่างมั่นคง

ธรรม 6 ประการที่ผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิได้ละขาดแล้ว ประกอบด้วยหัวข้อหลักดังนี้:

• สักกายทิฏฐิ: ความเห็นผิดว่ามีตัวตน หรือการยึดถือในขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวเราของเรา
• วิจิกิจฉา: ความลังเลสงสัยในคุณของพระรัตนตรัยหรือในอริยสัจธรรม
• สีลัพพตปรามาส: การยึดถือศีลพรตแบบงมงาย หรือการปฏิบัติโดยปราศจากปัญญาความเข้าใจที่ถูกต้อง
• กามราคะ/โทสะ/โมหะ (ส่วนที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย): ความโลภ ความโกรธ และความหลง ในระดับที่เป็นเหตุปัจจัยให้ต้องไปเกิดในอบายภูมิ หรือทุคติภูมิ

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำถึง "ปัญญา" ที่เกิดจากการเห็นแจ้งในอริยสัจธรรม ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการละทิฏฐิและกิเลสที่เป็นรากเหง้าของการตกต่ำ ทั้งนี้ การละธรรมทั้ง 6 ประการนี้ถือเป็นเครื่องหมายยืนยันความก้าวหน้าในการปฏิบัติธรรม และเป็นเกณฑ์ตัดสินบุคคลผู้เป็นอริยบุคคลในระดับต้น การเข้าใจและปฏิบัติเพื่อละสิ่งเหล่านี้จึงเป็นเป้าหมายสำคัญของพุทธศาสนิกชนในการดำเนินชีวิตเพื่อเข้าสู่ความหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง