ทูเตยยสูตร

ทูเตยยสูตร (Dūteyya Sutta) จากอังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมว่าด้วยคุณสมบัติของภิกษุผู้มีความเหมาะสมในการเป็น "ทูต" หรือผู้ได้รับมอบหมายให้ไปทำภารกิจสำคัญทางธรรม เพื่อเผยแผ่พระศาสนาหรือเจรจาในกิจการของสงฆ์ได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ โดยพระองค์ทรงสรุปคุณสมบัติสำคัญไว้ 8 ประการ ดังนี้:

• มีความรู้ (Learn/Educate): เป็นทั้งผู้ใฝ่เรียนรู้และถ่ายทอดธรรมะให้ผู้อื่นได้
• มีความจำแม่นยำ (Memorize/Remember): ทรงจำคำสอนได้ถูกต้องแม่นยำ
• มีความเข้าใจ (Understand): เข้าใจในอรรถธรรมอย่างลึกซึ้งและช่วยให้ผู้อื่นเข้าใจตามได้
• มีปฏิภาณไหวพริบ (Skillful): รู้ว่าเรื่องใดเป็นประเด็นสำคัญและเรื่องใดนอกประเด็น
• มีความสามัคคี (No Quarrels): ไม่เป็นผู้ก่อให้เกิดความขัดแย้งหรือแตกแยก

พระพุทธองค์ทรงยกตัวอย่างพระสารีบุตรเถระว่าเป็นผู้ที่เพียบพร้อมด้วยคุณสมบัติทั้ง 8 ประการนี้ จึงเป็นผู้ที่เหมาะสมที่สุดในการเป็นตัวแทนทำภารกิจ นอกจากนี้ ในบทสรุปที่เป็นร้อยกรองยังได้เน้นย้ำถึงลักษณะเด่นของผู้ที่เป็นทูตที่ดีอีกว่า ต้องไม่หวั่นไหว เมื่อต้องเผชิญหน้ากับกลุ่มนักโต้เถียงที่ดุดัน มีความชัดเจนในถ้อยคำ ไม่บิดเบือนคำสอน ไม่ใช้คำพูดที่สร้างความเจ็บช้ำ (วาจาเป็นพิษ) และมีความมั่นคงทางจิตใจเมื่อถูกซักถาม ซึ่งคุณสมบัติทั้งหมดนี้ถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้การเผยแผ่หรือการสื่อสารหลักธรรมเป็นไปอย่างสัมฤทธิ์ผลและรักษาความสงบเรียบร้อยของสังคมสงฆ์ไว้ได้