เสวนาสูตร

ใน เสวนาสูตร (AN 9.6) ท่านพระสารีบุตรได้แสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการรู้จักเลือกสรรสิ่งที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันเพื่อความก้าวหน้าในทางธรรม โดยมีหลักการตัดสินใจร่วมกันคือ สิ่งใดที่ทำให้อกุศลธรรมเจริญขึ้นและกุศลธรรมเสื่อมถอย ควรหลีกเลี่ยง ส่วนสิ่งใดที่ทำให้อกุศลธรรมลดลงและกุศลธรรมเจริญขึ้น ควรเลือกเสพหรือคบหาสิ่งนั้น

พระธรรมเทศนานี้ได้จำแนกสิ่งที่ภิกษุต้องรู้จักพิจารณาเลือกสรรออกเป็น 6 หมวดหมู่ ดังนี้:

• บุคคล: ควรพิจารณาคบหาผู้ที่ส่งเสริมกุศลธรรม หากคบแล้วกุศลลดลง แม้จะได้ปัจจัยสี่หาง่ายก็ควรหลีกออกห่าง แต่หากคบแล้วกุศลธรรมเจริญและบรรลุเป้าหมายแห่งพรหมจรรย์ได้ ควรคบหาผู้นั้นไว้แม้จะได้รับความลำบากในเรื่องปัจจัยสี่ก็ตาม
• จีวร: เลือกใช้เครื่องนุ่งห่มที่เกื้อกูลต่อกุศลจิต
• อาหาร: เลือกบริโภคอาหารที่ช่วยให้กุศลธรรมเจริญ
• เสนาสนะ: เลือกที่อยู่อาศัยที่เอื้อต่อการปฏิบัติธรรม
• หมู่บ้านหรือเมือง: เลือกเข้าไปในพื้นที่ที่ส่งเสริมความก้าวหน้าทางธรรม
• ชนบทหรือภูมิภาค: เลือกอยู่ในสถานที่ที่สภาพแวดล้อมสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายสูงสุด

สรุปใจความสำคัญ: หัวใจหลักของพระสูตรนี้คือ "การโยนิโสมนสิการ" หรือการพิจารณาไตร่ตรองให้รอบคอบถึงผลกระทบของสิ่งแวดล้อมและบุคคลรอบตัวที่มีต่อสภาวะจิตใจของตนเอง เป้าหมายสูงสุดของการเลือกสรรเหล่านี้ไม่ใช่ความสะดวกสบายทางกายภาพ แต่คือการรักษาและเพิ่มพูน กุศลธรรม เพื่อให้บรรลุเป้าหมายของการออกบวชคือความหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างเต็มที่นั่นเอง