กัตถีสูตร

กัตถีสูตร (Katthī Sutta) เป็นพระสูตรที่พระมหาจุนทะเถระได้แสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยเน้นเตือนสติเกี่ยวกับการอวดอ้างคุณวิเศษในธรรมที่ตนไม่มีจริง หรือการกล่าวอ้างว่าบรรลุฌานสมาบัติขั้นสูง ทั้งที่ในความเป็นจริงภิกษุผู้นั้นเป็นผู้มีความประพฤติเสื่อมเสีย เปรียบเสมือนคนที่สัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินแต่เมื่อถูกทวงถามกลับไม่มีให้ และอ้างไปเรื่อยๆ จนสุดท้ายยอมรับว่าตนสติฟั่นเฟือน การกระทำเช่นนี้ย่อมนำไปสู่ความหายนะและการเสื่อมจากพระธรรมวินัย

พระสูตรนี้ได้ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่อวดอ้างตนมักจะถูกพระพุทธเจ้าหรือพระสาวกผู้ทรงคุณธรรมตรวจสอบจิตใจอย่างละเอียด เมื่อถูกซักถามย่อมจนมุมและแสดงความเขลาออกมา เนื้อหาสำคัญได้ระบุถึง 10 คุณสมบัติที่เป็นเหตุแห่งความเสื่อม ซึ่งหากภิกษุไม่ละทิ้งสิ่งเหล่านี้ ย่อมไม่สามารถเจริญงอกงามในพระธรรมวินัยได้ ได้แก่:

• ทุศีล: มีความประพฤติศีลไม่บริสุทธิ์
• อศรัทธา: ขาดความเชื่อมั่นในธรรม
• ทุสสุตะ/อปฏิพัตตะ: ไม่เล่าเรียนและไม่ปฏิบัติตามหลักธรรม
• ทุพพจา: เป็นผู้ที่ตักเตือนได้ยาก
• ปาปมิตตะ: มีมิตรชั่วเป็นผู้แนะนำ
• กุสีตะ: มีความเกียจคร้าน
• มุฐสสติ: ขาดสติสัมปชัญญะ
• สาเถยยะ: มีความโอ้อวดหลอกลวง
• อัปปิจฉตาที่บกพร่อง: เป็นภาระต่อผู้อื่น
• ทุปปัญญา: ขาดปัญญาความรู้แจ้ง

โดยสรุป กัตถีสูตร สอนให้ภิกษุละเว้นจากการโอ้อวดในสิ่งที่ตนไม่ได้บรรลุ และเตือนให้มุ่งเน้นการขัดเกลาตนเองด้วยการละธรรมอันเป็นเหตุแห่งความเสื่อมทั้ง 10 ประการนี้ เพราะการเจริญงอกงามในคำสอนของพระพุทธองค์จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อภิกษุเป็นผู้มีความซื่อตรงต่อตนเองและประพฤติปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริงเท่านั้น