ภยสูตร

ในภยสูตร (Bhaya Sutta) พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เกี่ยวกับคุณสมบัติของพระโสดาบัน ผู้ซึ่งได้ชื่อว่าก้าวข้ามความเสี่ยงต่อการไปเกิดในอบายภูมิ (นรก, กำเนิดเดรัจฉาน, เปรตวิสัย) และมีความมั่นคงในหนทางแห่งการตรัสรู้ โดยประกอบด้วยองค์ธรรม 3 ประการหลัก ดังนี้:

• การระงับเวรภัย 5 ประการ: คือการงดเว้นจากความชั่วอันเป็นเหตุแห่งความทุกข์ใจทั้งในปัจจุบันและอนาคต ได้แก่ การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์, การลักทรัพย์, การประพฤติผิดในกาม, การกล่าวเท็จ และการดื่มน้ำเมาที่เป็นเหตุแห่งความประมาท
• ความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย 4 ประการ: มีความเชื่อมั่นอย่างยิ่ง (ศรัทธา) ในคุณของพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ตามความเป็นจริง พร้อมทั้งมีศีลที่บริสุทธิ์สะอาด เป็นที่รักของเหล่าพระอริยเจ้า ซึ่งเป็นคุณสมบัติพื้นฐานของผู้เข้าถึงกระแสธรรม
• การตรัสรู้ในปฏิจจสมุปบาท (อริยญายธรรม): การเห็นและเข้าใจด้วยปัญญาในเรื่องกฎแห่งเหตุปัจจัย โดยเห็นการเกิดขึ้นและดับไปของกองทุกข์ทั้งมวลผ่านวงจรปฏิจจสมุปบาท ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเมื่อเหตุปัจจัยดับไป (โดยเฉพาะอวิชชา) ทุกข์ทั้งปวงย่อมดับไปอย่างสิ้นเชิง

บุคคลใดที่สามารถละเว้นจากอกุศลกรรมได้โดยเด็ดขาด ประกอบด้วยความเลื่อมใสอย่างแน่วแน่ในพระรัตนตรัย และเข้าใจในหลักปฏิจจสมุปบาท ผู้นั้นถือว่าเป็นพระโสดาบัน ผู้ไม่ตกต่ำไปสู่ทุคติ มีความแน่นอนที่จะบรรลุธรรมเป็นเบื้องหน้า ซึ่งสามารถประกาศความเป็นอริยบุคคลของตนได้ด้วยความมั่นใจตามหลักธรรมที่พระพุทธองค์ทรงสอนไว้