อุปาสิกาสูตร

อุปาสิกาสูตร (AN 10.214) เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยหลักธรรมที่ชี้วัดถึงคติที่ไปภายหลังการเสียชีวิตของอุบาสิกา (สตรีผู้ครองเรือน) โดยพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบว่าการกระทำของบุคคลนั้นเปรียบเสมือนการถูกนำพาไปสู่สถานที่นั้นๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งในแง่ของนรกหรือสวรรค์ ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตนตามหลักศีลธรรม 10 ประการ

หลักธรรมที่เป็นเกณฑ์ตัดสินผลลัพธ์ของชีวิตมีเนื้อหาสำคัญ ดังนี้:

• อุบาสิกาผู้ไปสู่นรก: หากประกอบด้วยอกุศลกรรมบถ 10 ได้แก่ การฆ่าสัตว์, การลักทรัพย์, การประพฤติผิดในกาม, การพูดเท็จ, การพูดส่อเสียด, การพูดคำหยาบ, การพูดเพ้อเจ้อ, การมีความโลภอยากได้ของผู้อื่น, การมีความพยาบาทปองร้าย และการมีความเห็นผิดจากทำนองคลองธรรม ย่อมเปรียบเสมือนถูกนำตัวไปส่งยังนรก
• อุบาสิกาผู้ไปสู่สวรรค์: หากประกอบด้วยกุศลกรรมบถ 10 อันเป็นการงดเว้นจากบาปอกุศลทั้งปวง ได้แก่ การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์, การงดเว้นจากการลักทรัพย์, การงดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม, การงดเว้นจากการพูดเท็จ, การงดเว้นจากการพูดส่อเสียด, การงดเว้นจากการพูดคำหยาบ, การงดเว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ, การไม่โลภอยากได้ของผู้อื่น, การไม่มีจิตพยาบาท และการมีความเห็นชอบ (สัมมาทิฏฐิ) ย่อมเปรียบเสมือนถูกนำตัวไปส่งยังสวรรค์

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึง กฎแห่งกรรม และความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง โดยชี้ให้เห็นว่าสถานะทางสังคมหรือเพศภาวะไม่ใช่ตัวตัดสิน แต่ ศีลธรรมและการกระทำ ทางกาย วาจา และใจ ต่างหากที่เป็นปัจจัยชี้ขาดว่าชีวิตจะดำเนินไปสู่จุดหมายใด ซึ่งเป็นการย้ำเตือนให้อุบาสิกาและพุทธศาสนิกชนหมั่นตรวจสอบพฤติกรรมของตนเองให้ตั้งมั่นอยู่ในกุศลธรรมเพื่อประโยชน์สุขในภายภาคหน้า