อานันทเสฏฐิวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: อานันทเสฏฐิวัตถุ

พระสูตรนี้แสดงถึงโทษของความตระหนี่และความหลงยึดติดในทรัพย์สินและบุตร โดยมีเรื่องราวของ อานนท์เศรษฐี ผู้มีสมบัติมากถึง 80 โกฏิในกรุงสาวัตถี แต่เป็นคนตระหนี่ถี่เหนียว ไม่ยอมทำทาน และมักสั่งสอนบุตรคือมูลสิริให้อยوهสะสมทรัพย์และห้ามใช้จ่าย กระทั่งเมื่อเขาเสียชีวิตลงด้วยจิตที่ห่วงใยในทรัพย์และไม่ได้บอกขุมทรัพย์ไว้ ส่งผลให้เขาไปปฏิสนธิในท้องของหญิงจัณฑาลผู้ยากจนในตระกูลต่ำต้อย ทารกนั้นเกิดมามีรูปร่างน่าเกลียด อัปลักษณ์ และนำความยากลำบากมาสู่ครอบครัว จนถูกขับไล่และต้องเที่ยวขอทานเลี้ยงชีพ วันหนึ่งเขาได้เดินมายังเรือนเดิมของตน และระลึกชาติได้ แต่กลับถูกคนใช้ขับไล่และทำร้ายโยนทิ้งกองขยะ

เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาพบและทรงทราบเรื่อง จึงตรัสเรียกมูลสิริเศรษฐีผู้เป็นบุตรมาพบ พร้อมทั้งทรงชี้ให้เห็นว่าทารกผู้ยากไร้นั้นคืออานนท์เศรษฐีผู้เป็นบิดา และให้บอกตำแหน่งขุมทรัพย์ 5 แห่ง จนมูลสิริเกิดความเชื่อและหันมาถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ จากนั้นพระองค์ได้ตรัสพระธรรมเทศนาเตือนสติว่าด้วยความหลงยึดมั่นในทรัพย์และบุตร

• คำสอนและข้อคิดสำคัญจากพระสูตร:
• ความตระหนี่และความยึดติดในทรัพย์สมบัติหรือบุตร เป็นเหตุให้จิตเศร้าหมองและนำไปสู่ทุคติ
• คนพาลมักเดือดร้อน วุ่นวาย และแสวงหาทรัพย์ด้วยความยากลำบาก โดยคิดว่าตนมีบุตรและทรัพย์
• ในยามที่ความตายมาถึง ทรัพย์สินและบุตรบริวารไม่สามารถเป็นที่พึ่งหรือช่วยบรรเทาทุกข์เวทนาใด ๆ ได้เลย
• สัตว์โลกย่อมได้รับผลแห่งกรรมที่ตนได้กระทำไว้ ความตระหนี่จึงไม่เป็นประโยชน์ต่อผู้ใดเลยทั้งในโลกนี้และโลกหน้า