อสนิสูตร

อสนิสูตรในสังยุตตนิกาย: คำเตือนถึงภัยอันตรายจากลาภสักการะ

อสนิสูตร เป็นพระสูตรหนึ่งที่ปรากฏอยู่ในนิทานวรรค สังยุตตนิกาย พระสุตตันตปิฎก ซึ่งเป็นหมวดรวบรวมพระสูตรที่จัดเข้าเป็นกลุ่มตามเรื่องที่เกี่ยวข้องกัน ในพระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมแก่เหล่าภิกษุที่วัดพระเชตวัน กรุงสาวัตถี โดยมีใจความสำคัญเกี่ยวกับการเปรียบเทียบอันลึกซึ้งถึงภัยที่ยิ่งใหญ่กว่าการถูกอสุนีบาต (ฟ้าผ่า)

โดยปกติแล้ว “อสนิ” หมายถึง ฟ้าผ่า หรือสายฟ้า ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่น่าสะพรึงกลัวและสามารถทำลายชีวิตได้ในชั่วพริบตา อย่างไรก็ตาม ในอสนิสูตร พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า ลาภสักการะและความมีชื่อเสียงต่างหากที่เป็นอันตรายร้ายแรงกว่าสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม (เสขะ) ลาภสักการะ ชื่อเสียง และการเยินยอสรรเสริญนั้น ทรงตรัสว่าเป็นสิ่งทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย และเป็นอุปสรรคอย่างยิ่งต่อการบรรลุธรรมอันเกษมจากทุกข์

อรรถกถาได้อธิบายเพิ่มเติมว่า การถูกฟ้าผ่าอาจทำลายได้เพียงชีวิตเดียวในภพปัจจุบัน แต่ลาภสักการะที่นำมาซึ่งความติดข้อง ยึดมั่นถือมั่น และความทะนงตนนั้น สามารถชักนำผู้คนไปสู่ความทุกข์ทรมานที่ยาวนานไม่สิ้นสุดในสังสารวัฏได้ ดังนั้น พระพุทธประสงค์ในการแสดงอสนิสูตรนี้ ก็เพื่อเตือนให้ภิกษุทั้งหลายตระหนักถึงภัยแฝงที่มาในรูปของความน่ายินดีทางโลก ซึ่งหากไม่ระมัดระวังแล้ว ย่อมเป็นอันตรายต่อการดำเนินไปสู่การหลุดพ้นอย่างแท้จริง.