วิสสาสโภชนชาดก

วิสสาสโภชนชาดก เป็นเรื่องราวจากพระไตรปิฎก ขุททกนิกาย ที่แสดงถึงคำสอนเรื่องความไม่ประมาทและการไม่ไว้วางใจผู้อื่นจนเกินไป แม้จะเป็นบุคคลที่คุ้นเคยกันก็ตาม โดยมีเหตุการณ์สำคัญและบทเรียนสอนใจดังนี้ครับ

มูลเหตุเริ่มต้นจากพระพุทธองค์ประทับ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงปรารภเรื่องภิกษุหลายรูปบริโภคปัจจัย 4 ที่ญาติโยมถวายด้วยความวางใจโดยไม่พิจารณา พระองค์จึงทรงแสดงอดีตชาดกเพื่อตักเตือนว่า การบริโภคปัจจัยโดยไม่พิจารณานั้น เปรียบเสมือนการบริโภคยาพิษซึ่งอาจนำไปสู่ทุคติได้

ในอดีตกาล ครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติในกรุงพาราณสี มีราชสีห์ตัวหนึ่งอาศัยอยู่ในป่าและเกิดความรักใคร่หลงใหลในแม่เนื้อตัวหนึ่ง คนเลี้ยงโคของเศรษฐีผู้ฉลาดล่วงรู้พฤติกรรมนี้ จึงวางแผนจับแม่เนื้อมาทาด้วยยาพิษแล้วปล่อยกลับไป ราชสีห์ด้วยความเสน่หาจึงเลียสรีระของแม่เนื้อและต้องถึงแก่ความตายเพราะพิษนั้น พระโพธิสัตว์ผู้เป็นเศรษฐีจึงได้กล่าวคาถาเตือนสติมหาชน

• คาถาหลักของชาดก: บุคคลไม่ควรไว้วางใจในผู้ที่ยังไม่คุ้นเคยกัน แม้ผู้ที่คุ้นเคยกันแล้วก็ไม่ควรไว้วางใจ ภัยย่อมมาจากผู้ที่คุ้นเคยกัน เหมือนภัยของราชสีห์เกิดจากแม่เนื้อ ฉะนั้น
• ข้อคิดและคำสอน: สอนให้มนุษย์ใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท รู้จักระมัดระวังตัวในการคบหาและไว้ใจผู้อื่น เพราะอันตรายหรือความหายนะมักเกิดขึ้นจากความสนิทสนมไว้วางใจที่มากจนเกินพอดี