พัพพุชาดก

พัพพุชาดก เป็นชาดกที่แสดงถึงเรื่องราวในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า ซึ่งพระองค์ทรงนำมาตรัสปรารภเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล เกี่ยวกับภิกษุ 4 รูปที่รับบิณฑบาตขนมจากมารดานางกาณา จนเป็นเหตุให้นางกาณาเดินทางไปหา สามีไม่ทันเวลา และถูกสามีทอดทิ้ง สร้างความโศกเศร้าให้กับมารดานางกาณาเป็นอย่างมาก

• ที่มาของเรื่องในอดีต: พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นช่างสลักหิน ได้พบกับนางหนูตัวหนึ่งซึ่งเฝ้ากองทรัพย์สมบัติ 40 โกฏิที่เจ้าของตายไปแล้ว นางหนูได้นำกษาปณ์มาแลกเปลี่ยนกับเนื้อจากพระโพธิสัตว์เป็นประจำทุกวัน
• ปัญหาจากความโลภ: ต่อมานางหนูถูกแมวตัวที่หนึ่งจับได้ และต้องยอมแบ่งเนื้อให้เพื่อแลกกับการรอดชีวิต แต่ไม่นานก็ถูกแมวตัวอื่น ๆ จับได้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนต้องแบ่งเนื้อออกเป็น 5 ส่วน ทำให้นางหนูเหลือกินน้อยลงและร่างกายซูบผอม
• อุบายแก้ปัญหา: พระโพธิสัตว์ทราบเรื่องจึงช่วยเหลือ โดยการสร้างถ้ำแก้วผลึกให้นางหนูเข้าไปหลบซ่อน เมื่อแมวทั้งหลายมาทวงเนื้อ นางหนูก็ตวาดด้วยถ้อยคำรุนแรง ทำให้แมวเกิดความโกรธจัดและวิ่งเข้ากระแทกถ้ำแก้วผลึกด้วยความโมโห จนอกแตกตายทีละตัวจนหมด
• การประชุมชาดก: พระพุทธองค์ทรงแสดงให้เห็นว่า แมวทั้ง 4 ตัวในอดีตกาลได้กลับชาติมาเกิดเป็นภิกษุทั้ง 4 รูปในปัจจุบัน นางหนูคือมารดานางกาณา และช่างสลักหินคือพระองค์เอง

คำสอนหลัก: ชาดกเรื่องนี้สอนให้เห็นถึงโทษของความโลภและการตกเป็นเหยื่อของการถูกขูดรีดจากผู้มีอำนาจมากกว่า รวมถึงแสดงให้เห็นถึงปัญญาและการหาอุบายวิธีที่ชาญฉลาดในการแก้ไขปัญหา เพื่อเอาตัวรอดจากภัยอันตรายต่าง ๆ