สัสสตทิฏฐิสูตร

สัสสตทิฏฐิสูตร (สังยุตตนิกาย SN 24.9) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงเกี่ยวกับความเห็นผิดที่ว่า "โลกเที่ยง" หรือ "สัสสตทิฏฐิ" ซึ่งหมายถึงความเชื่อว่าสภาพธรรมทั้งหลายมีความเที่ยงแท้ ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่เกิดดับ พระสูตรนี้เกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี โดยพระพุทธองค์ทรงตั้งคำถามกับภิกษุทั้งหลายว่า เมื่อมีอะไร เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิว่า "โลกเที่ยง" จึงเกิดขึ้น.

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลายมีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก จากนั้นพระพุทธองค์จึงทรงอธิบายว่า เมื่อมีรูป เวทนา สัญญา สังขาร หรือวิญญาณ เพราะถือมั่นรูป เวทนา สัญญา สังขาร หรือวิญญาณนั้น ทิฏฐิที่ว่า "โลกเที่ยง" จึงเกิดขึ้น. รวมไปถึงสิ่งที่บุคคลได้เห็น ฟัง ทราบ รู้ ถึง แสวงหา และใคร่ครวญด้วยใจ ก็เป็นสิ่งที่ถูกยึดมั่นจนเกิดทิฏฐินี้ขึ้นได้.

พระพุทธองค์ได้ทรงสอบถามต่อไปว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ รวมถึงสิ่งที่บุคคลได้เห็น ฟัง ทราบ ฯลฯ นั้น เที่ยงหรือไม่เที่ยง ภิกษุทั้งหลายกราบทูลตอบว่า "ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า". สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข ภิกษุทั้งหลายตอบว่า "เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า". และสิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิที่ว่า "โลกเที่ยง" จะพึงเกิดขึ้นได้หรือไม่ ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า "ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า".

พระผู้มีพระภาคตรัสสรุปว่า เพราะเหตุที่อริยสาวกละความสงสัยในฐานะ ๖ ประการนี้ได้ (คือในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ และสิ่งที่เห็น ฟัง ทราบ ฯลฯ ว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา) ฉะนั้น อริยสาวกจึงละความสงสัยแม้ในทุกข์ ในเหตุแห่งทุกข์ ในความดับทุกข์ และในข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ได้. อริยสาวกผู้นั้นจึงชื่อว่าเป็น "พระโสดาบัน" ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า.