สุรุจิชาดก

สุรุจิชาดก เป็นชาดกว่าด้วยอานุภาพแห่งการประพฤติธรรมและการตั้งสัตยาธิษฐาน โดยมีเนื้อหาสรุปใจความสำคัญดังนี้

• ที่มาและความสำคัญ: พระพุทธองค์ทรงแสดงชาดกนี้ ณ ปุพพาราม ปราสาทของมิคารมารดา ทรงปรารภพร 8 ประการที่นางวิสาขาได้รับ เพื่อแสดงว่านางวิสาขาเคยได้รับพรในสำนักของพระพุทธองค์มาแล้วในอดีตชาติ
• เรื่องราวในอดีต: พระเจ้าสุรุจิมหาราชแห่งกรุงมิถิลา ทรงอภิเษกกับพระนางสุเมธาเทวีตามคำสัญญาที่ให้ไว้กับพระเจ้าพาราณสีว่าจะทรงครองคู่กันเพียงลำพัง แม้จะครองคู่กันยาวนานถึง 10,000 ปี และภายหลังจะมีสนมถึง 16,000 นาง แต่ก็ยังไม่มีพระโอรสพระธิดา
• การอธิษฐานจิตและท้าวสักกะ: เมื่อพระนางสุเมธาเทวีทรงตั้งสัตยาธิษฐานด้วยศีลอันบริสุทธิ์ในการขอบุตร เดชแห่งศีลนั้นทำให้พิภพของท้าวสักกะหวั่นไหว ท้าวสักกะจึงเสด็จมาทดสอบศีลและทรงรับรองคุณธรรมความดีของพระนาง พร้อมทั้งประทานเทพบุตรผู้มีบุญมาปฏิสนธิในครรภ์ ซึ่งต่อมาคือ พระเจ้ามหาปนาท
• คำสอนหลัก: ชาดกนี้แสดงให้เห็นถึงอานุภาพแห่งศีล ความสัตย์ และการประพฤติธรรมของสตรีผู้เป็นภรรยาที่ดี มีความกตัญญู มีความเมตตา ไม่มีความริษยา และมีความสำรวมระวัง ซึ่งผลแห่งความดีงามนี้ย่อมปกป้องคุ้มครองและนำความสุขความเจริญมาให้ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

ในท้ายที่สุด พระพุทธองค์ทรงประชุมชาดก โดยระบุว่า พระเจ้ามหาปนาทในครั้งนั้นคือพระภัททชิ, พระนางสุเมธาเทวีคือวิสาขา, วิสสุกรรมเทพบุตรคือพระอานนท์ และท้าวสักกะคือกำลังตถาคตเอง