โอฆสูตร

โอฆสูตร (sn45.171) นำเสนอคำสอนอันลึกซึ้งเกี่ยวกับ "โอฆะ 4 ประการ" ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่กั้นขวางไม่ให้สรรพสัตว์หลุดพ้นจากทุกข์ เปรียบเสมือนกระแสน้ำที่ท่วมทับ จมดิ่ง และพัดพาสู่ห้วงวัฏสงสาร พระพุทธองค์ทรงชี้ว่าโอฆะเหล่านี้ต้องถูก รู้ยิ่ง กำหนดรู้ ทำให้สิ้นไป และละเสีย ด้วยการเจริญ อริยมรรคมีองค์ 8.

โอฆะทั้ง 4 ประการ ได้แก่:

• กามโอฆะ: ความกำหนัดยินดีในกามคุณทั้งห้า อันเป็นเครื่องผูกมัดจิตใจ.
• ภวโอฆะ: ความอยากมีอยากเป็น ความปรารถนาในภพชาติใหม่.
• ทิฏฐิโอฆะ: ความเห็นผิดต่าง ๆ ที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง.
• อวิชชาโอฆะ: ความไม่รู้แจ้งในอริยสัจสี่ อันเป็นรากฐานของกิเลสทั้งปวง.

ใจความสำคัญของพระสูตรคือ การชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ฉุดรั้งสรรพสัตว์ไว้ และเสนอทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม คือการพัฒนา อริยมรรคมีองค์ 8 อันประกอบด้วย สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ) จนถึง สัมมาสมาธิ (ความตั้งมั่นชอบ) เพื่อถอนรากถอนโคนโอฆะเหล่านี้ให้หมดสิ้นไปจากจิตใจ.