ปฐมสรณานิสักกสูตร

ปฐมสรณานิสักกสูตร ซึ่งปรากฏอยู่ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค กล่าวถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ณ กรุงกบิลพัสดุ์ เมื่อเจ้าศากยะพระนามว่าสรณานิสิ้นพระชนม์ลง.

พระผู้มีพระภาคได้ทรงพยากรณ์ว่าเจ้าสรณานิเป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ และมีความแน่นอนที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า ทำให้เหล่าเจ้าศากยะหลายพระองค์เกิดความสงสัยและตำหนิ เนื่องจากเจ้าสรณานิเคยประพฤติหย่อนในสิกขาและเสวยน้ำจัณฑ์ (ดื่มสุรา) ซึ่งดูเหมือนจะไม่สอดคล้องกับการเป็นพระโสดาบัน.

เมื่อเจ้ามหานามะศากยราชเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคและกราบทูลถึงข้อสงสัยนี้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสอธิบายว่า อุบาสกผู้ถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นสรณะตลอดกาลนาน ย่อมไม่ตกต่ำ และเจ้าสรณานิก็เป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะเช่นนั้น. พระองค์ยังได้ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า บุคคลบางคนในโลกนี้ แม้จะยังไม่มีปัญญาเฉียบแหลมหรือยังไม่บรรลุวิมุตติ แต่หากประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ มีสัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ และมีศรัทธาความรักในพระตถาคตพอประมาณ ก็จะไม่ไปสู่อบายภูมิทั้งสี่.

ท้ายที่สุด พระพุทธองค์ตรัสยืนยันว่า หากแม้ต้นสาละใหญ่รับรู้คำสุภาษิตทุพภาษิตได้ ก็ยังทรงพยากรณ์ให้เป็นพระโสดาบันได้ นับประสาอะไรกับเจ้าสรณานิ ผู้ได้สมาทานสิกขาบทในเวลาใกล้จะสวรรคต. พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงอานิสงส์ของการถึงสรณะและศรัทธาอันมั่นคงในพระรัตนตรัย.