เอตทัคควรรค

เนื้อหาในเอตทัคควรรค (An1.188-197) ได้กล่าวถึงพระภิกษุสาวกผู้เป็นเลิศ หรือ เอตทัคคะ ที่พระพุทธองค์ทรงยกย่องและแต่งตั้งให้เป็นผู้เลิศในด้านต่างๆ จำนวน 10 รูป ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายแห่งปัญญา คุณธรรม และความสามารถอันโดดเด่นของพระสาวกแต่ละองค์ ซึ่งล้วนเป็นกำลังสำคัญในการเผยแผ่พระศาสนา โดยมีรายละเอียดดังนี้

• พระอัญญาโกณฑัญญะ: ผู้เป็นเลิศด้านมีพรรษากาลนาน หรือผู้รู้ราตรี
• พระสารีบุตร: ผู้เป็นเลิศด้านมีปัญญามาก
• พระโมคคัลลานะ: ผู้เป็นเลิศด้านมีฤทธิ์มาก
• พระมหากัสสปะ: ผู้เป็นเลิศด้านทรงธุดงควัตร
• พระอนุรุทธะ: ผู้เป็นเลิศด้านมีทิพยจักษุ
• พระภัททิยะ กาฬีโคธาบุตร: ผู้เป็นเลิศด้านเกิดในตระกูลสูง (หรือผู้มีชาติสูง)
• พระภัททิยะผู้แคระ: ผู้เป็นเลิศด้านมีเสียงไพเราะ
• พระภารทวาชะผู้บิณฑบาต: ผู้เป็นเลิศด้านมีเสียงดุจราชสีห์
• พระปุณณะ บุตรมันตานี: ผู้เป็นเลิศด้านแสดงธรรม
• พระมหากัจจานะ: ผู้เป็นเลิศด้านขยายความแห่งภาษิตย่อให้พิสดาร

การจัดตั้งเอตทัคคะนี้เป็นการตอกย้ำว่า คุณธรรมและความสามารถของพระสาวกแต่ละรูปนั้นมีเอกลักษณ์และเป็นประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาในรูปแบบที่แตกต่างกันไป พระสูตรนี้จึงมิได้เพียงแค่ระบุรายชื่อ แต่ยังเป็นการแสดงให้เห็นถึงแนวคิดที่ว่า การบรรลุธรรมและการบำเพ็ญประโยชน์นั้นมีได้หลายทาง และการยอมรับในความโดดเด่นของแต่ละบุคคลเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งเป็นแบบอย่างให้เห็นว่า แม้จะมีเป้าหมายสูงสุดคือพระนิพพาน แต่เส้นทางและวิธีการในการปฏิบัติและเผยแผ่พระธรรมนั้นเปิดกว้างและหลากหลายตามอุปนิสัยของแต่ละบุคคล