สัมมุขีภาวสูตร

สัมมุขีภาวสูตร (Samukkhībhāva Sutta) เป็นพระสูตรสั้นๆ ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยกล่าวถึงหนทางที่ สัตบุรุษผู้มีศรัทธา จะได้รับ ผลบุญอันไพศาล ได้อย่างแท้จริง เมื่อมีปัจจัย สามประการ ถึงพร้อม

พระพุทธองค์ตรัสว่า บุคคลผู้มีศรัทธาจะบริบูรณ์ด้วยบุญกุศลอย่างยิ่งยวด เมื่อสิ่งเหล่านี้ถึงพร้อม:

• ประการแรก: การมี ศรัทธา ถึงพร้อม
• ประการที่สอง: การมี ทานวัตถุ (สิ่งของที่จะบริจาค) ถึงพร้อม
• ประการที่สาม: การมี ทักขิไณยบุคคล (ผู้ที่ควรแก่การรับบริจาค) ถึงพร้อม

ศรัทธา ในที่นี้หมายถึงความเชื่อมั่นในพระรัตนตรัย ในกฎแห่งกรรม และในการบำเพ็ญบุญกุศล เป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้บุคคลมีจิตใจตั้งมั่นในการให้ทานและการทำความดีงาม ปราศจากศรัทธา การให้ทานอาจเป็นไปเพียงเพราะประเพณีหรือความจำเป็นภายนอก ซึ่งผลบุญอาจไม่สมบูรณ์เท่าที่ควร

ทานวัตถุ คือสิ่งของที่ผู้ให้มีเจตนาบริจาค ไม่ว่าจะเป็นอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย หรือยารักษาโรค การมีทานวัตถุพร้อมที่จะให้ เป็นปัจจัยที่สองที่ทำให้การให้ทานเกิดขึ้นได้จริง แสดงถึงความพร้อมทั้งกายและใจที่จะสละสิ่งที่ตนมีเพื่อประโยชน์สุขของผู้อื่น

ส่วน ทักขิไณยบุคคล นั้น คือผู้ที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบ ผู้ที่มีศีลบริสุทธิ์ หรือผู้ที่กำลังบำเพ็ญเพียรเพื่อมรรคผลนิพพาน การถวายทานแก่บุคคลเหล่านี้มีอานิสงส์ใหญ่ เพราะเป็นการสนับสนุนผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ซึ่งจะนำพาให้พระพุทธศาสนามั่นคง และก่อให้เกิดประโยชน์สุขแก่สาธารณชนต่อไป

พระสูตรนี้เน้นย้ำว่า เมื่อปัจจัยทั้ง สามประการ นี้มาบรรจบกันอย่างสมบูรณ์ กล่าวคือ ผู้ให้มี ศรัทธา ตั้งมั่น มี ทานวัตถุ พร้อมที่จะบริจาค และได้บริจาคแก่ ทักขิไณยบุคคล ผู้ควรแก่การรับอย่างแท้จริงแล้ว บุคคลนั้นย่อม บริบูรณ์ด้วยบุญกุศลอันไพศาล อย่างไม่มีประมาณ เป็นการสั่งสมบารมีที่นำไปสู่ความสุขและความเจริญในภายภาคหน้า