ตติยอาชานียสูตร

ตติยอาชานียสูตรเปรียบเทียบภิกษุผู้ประเสริฐกับม้าอาชาไนยชั้นดีของพระราชา โดยระบุว่าม้าอาชาไนยที่มีคุณสมบัติ สามประการ ย่อมคู่ควรแก่พระราชา เหมาะสมที่จะรับใช้ และถือเป็นส่วนหนึ่งแห่งความเป็นพระราชา ได้แก่ ความสวยงาม ความแข็งแรง และความรวดเร็ว เช่นเดียวกัน ภิกษุผู้มีคุณสมบัติ สามประการ ย่อมเป็นผู้ควรแก่ของที่ผู้อื่นนำมาบูชา ควรแก่การต้อนรับ ควรแก่ทักษิณา ควรแก่การทำอัญชลี และเป็นนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก

คุณสมบัติ สามประการ ของภิกษุนั้นประกอบด้วย:

• ความสวยงาม
• ความแข็งแรง
• ความรวดเร็ว

ภิกษุผู้มี ความสวยงาม คือผู้มีศีล สำรวมในปาติโมกข์ มีมารยาทดี มีที่โคจรที่เหมาะสม มองเห็นภัยในโทษเพียงเล็กน้อย และรักษาสิกขาบทที่สมาทานไว้ได้ นั่นคือความสวยงามของภิกษุ

ภิกษุผู้มี ความแข็งแรง คือผู้ปรารภความเพียรอย่างไม่ย่อหย่อน เพื่อละอกุศลธรรมและเจริญกุศลธรรม เป็นผู้มีกำลัง มีความเพียรอันมั่นคง ไม่ทอดธุระในการเจริญกุศลธรรมทั้งหลาย นั่นคือความแข็งแรงของภิกษุ

ภิกษุผู้มี ความรวดเร็ว คือผู้ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันปราศจากอาสวะในปัจจุบัน เห็นประจักษ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปแล้ว นั่นคือความรวดเร็วของภิกษุ

ภิกษุผู้มีคุณสมบัติ สามประการ นี้ ย่อมเป็นผู้ควรแก่การถวายทาน ควรแก่การต้อนรับ ควรแก่ทักษิณา ควรแก่การทำอัญชลี และเป็นนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลกอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่นำไปสู่การหลุดพ้นและเป็นแบบอย่างอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา