Taṇhuppādasutta

ตัณหุปปาทสูตร

The Arising of Craving

ข้อมูล ตัณหุปปาทสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 21
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรตัณหุปปาทสูตร →

สรุปเนื้อหา ตัณหุปปาทสูตร

ตัณหุปปาทสูตร (AN 4.9) นำเสนอคำสอนอันลึกซึ้งเกี่ยวกับ เหตุแห่งการเกิดขึ้นของตัณหา หรือความทะยานอยาก ซึ่งเป็นรากฐานของความทุกข์ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ หมู่บ้านสินค้า โดยทรงชี้ให้เห็นว่ามีสิ่ง ๔ ประการที่กระตุ้นให้เกิดตัณหาขึ้นในใจของภิกษุหรือบุคคลทั่วไป สิ่งเหล่านี้ไม่จำกัดเฉพาะวัตถุภายนอก แต่ยังรวมถึงความปรารถนาทางจิตวิญญาณด้วย ได้แก่:

  • ตัณหาใน ผ้ากาสาวพัสตร์ (เครื่องนุ่งห่ม) หมายถึง ความอยากได้เครื่องแต่งกายหรือสิ่งของที่ใช้ภายนอกเพื่อประดับกายหรือเพื่อความสะดวกสบาย
  • ตัณหาใน บิณฑบาต (อาหาร) หมายถึง ความอยากได้อาหารที่ดี ประณีต หรือเพียงพอ เพื่อบำรุงกายหรือเพื่อความเอร็ดอร่อย
  • ตัณหาใน เสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย) หมายถึง ความอยากได้ที่พักอาศัยที่สะดวกสบาย เหมาะสม หรืองดงาม เพื่อความผาสุกทางกาย
  • ตัณหาใน ภพใหม่ ในภพนี้หรือภพหน้า หมายถึง ความอยากมี อยากเป็น อยากจะอยู่ในสถานะที่ดีขึ้น ทั้งในปัจจุบันชาติหรือความปรารถนาในการเกิดใหม่ในภพภูมิที่ปรารถนา

พระพุทธองค์ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า ตัณหา นี้เองที่เปรียบเสมือน สหายร่วมเดินทาง ที่ติดตามบุคคลไปในการท่องเที่ยวเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอันยาวนาน เมื่อใดที่ตัณหายังคงครอบงำจิตใจอยู่ บุคคลย่อมต้องเวียนว่ายตายเกิดจากภพหนึ่งไปสู่อีกภพหนึ่งอย่างไม่จบสิ้น ไม่ว่าจะปรารถนาภพภูมิใดก็ตาม ก็ยังคงถูกผูกมัดอยู่กับวัฏสงสาร ไม่อาจหลุดพ้นจากสังสารวัฏ ได้เลย

ดังนั้น พระพุทธองค์จึงทรงสอนให้ตระหนักรู้ถึง โทษของตัณหา อย่างถ่องแท้ว่า เป็น ต้นตอแห่งทุกข์ ทั้งมวล เป็นสิ่งที่ฉุดรั้งบุคคลไว้ในภพชาติ เมื่อใดที่ภิกษุหรือผู้ปฏิบัติธรรมได้เห็นแจ้งในข้อนี้แล้ว พึงตั้งใจปฏิบัติเพื่อ กำจัดตัณหาให้หมดสิ้น และ เป็นอิสระจากการยึดมั่นถือมั่น ทั้งปวง เมื่อปราศจากความอยาก ความทะยานอยาก และความยึดติดแล้ว บุคคลนั้นก็จะสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมี สติสัมปชัญญะ อยู่กับปัจจุบัน ไม่ตกอยู่ภายใต้อำนาจของกิเลสอีกต่อไป อันนำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์โดยแท้จริง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-05-30

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับตัณหุปปาทสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka