โปตลิยสูตร

โปตลิยสูตร (Potaliya Sutta) เป็นพระสูตรลำดับที่ 54 ในมัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ แห่งพระสุตตันตปิฎก. พระสูตรนี้กล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้ากับโปตลิยคฤหบดี.

โปตลิยคฤหบดีได้ประกาศตนว่าได้ละทิ้งกิจการงานทางโลกทั้งหมด มอบทรัพย์สินให้บุตร และสนใจเพียงอาหารเครื่องนุ่งห่มเท่านั้น. แต่พระพุทธเจ้ายังคงตรัสเรียกท่านว่า "คฤหบดี" ซึ่งทำให้โปตลิยะไม่พอใจ. พระพุทธเจ้าจึงทรงอธิบายว่า การตัดขาดกิจการงานในพระธรรมวินัยของพระอริยะนั้น แตกต่างจากการตัดขาดกิจการงานของโปตลิยะ.

พระพุทธเจ้าทรงสอนหลักธรรม 8 ประการ ที่นำไปสู่การตัดขาดกิจการงานอย่างแท้จริงในพระธรรมวินัยของพระอริยะ ได้แก่:

• ละการฆ่าสัตว์ แล้วเจริญการไม่ฆ่าสัตว์.
• ละการลักทรัพย์ แล้วเจริญการถือเอาแต่ของที่ให้.
• ละการพูดเท็จ แล้วเจริญการพูดจริง.
• ละวาจาส่อเสียด แล้วเจริญวาจาที่ไม่ส่อเสียด.
• ละความโลภและความกำหนัด แล้วเจริญความไม่โลภและความไม่กำหนัด.
• ละการติเตียนผู้อื่นและวาจาหยาบคาย แล้วเจริญการไม่ติเตียนและวาจาอ่อนโยน.
• ละความโกรธและความเคียดแค้น แล้วเจริญความไม่โกรธและความไม่เคียดแค้น.
• ละความถือตัว (มานะ) แล้วเจริญความไม่ถือตัว.

พระองค์ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า การละสิ่งเหล่านี้ เพราะการกระทำดังกล่าวจะนำมาซึ่งการตำหนิตนเอง การถูกวิญญูชนตำหนิ และผลกรรมที่ไม่ดีหลังความตาย. ตรงกันข้าม การละเว้นจากสิ่งเหล่านี้ย่อมนำมาซึ่งความสงบและความบริสุทธิ์. เมื่อโปตลิยะได้ฟังพระธรรมเทศนานี้แล้ว ก็เกิดความเลื่อมใส และประกาศตนเป็นอุบาสกผู้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต.