ทุติยนิรยสูตร

ทุติยนิรยสูตร (พระสูตรว่าด้วยนรกเป็นที่ไปในเบื้องหน้า ครั้งที่ 2) เป็นพระธรรมเทศนาที่พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการกระทำผ่านทางกาย วาจา และใจ ซึ่งเป็นตัวกำหนดคติที่ไปของบุคคล โดยทรงจำแนกออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามคุณลักษณะประจำตัว ดังนี้:

สำหรับบุคคลที่ดำเนินชีวิตด้วยอกุศลกรรมบถย่อมเปรียบเสมือนถูกนำตัวไปทิ้งไว้ในนรก ได้แก่ ผู้ที่มีคุณสมบัติ 6 ประการ ดังนี้:

• ปาณาติบาต: การฆ่าหรือเบียดเบียนชีวิตสัตว์อื่น
• อทินนาทาน: การลักทรัพย์หรือถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้
• กาเมสุมิจฉาจาร: การประพฤติผิดในกาม
• มุสาวาท: การพูดปดหรือโกหกหลอกลวง
• อภิชฌา: ความโลภเพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น
• พยาบาท: ความโกรธแค้นหรือความหยาบคายรุนแรง

ในทางตรงกันข้าม สำหรับบุคคลที่ดำเนินชีวิตด้วยกุศลธรรมย่อมเปรียบเสมือนถูกนำตัวไปส่งไว้ในสวรรค์ ได้แก่ ผู้ที่มีคุณสมบัติ 6 ประการในทางตรงข้าม คือเป็นผู้เว้นจากการฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติผิดในกาม และการพูดเท็จ อีกทั้งยังเป็นผู้ที่ไม่โลภและมีความเมตตาอ่อนโยน ไม่หยาบคาย

บทสรุปและคำสอนหลัก: พระสูตรนี้มุ่งเน้นให้พุทธศาสนิกชนตระหนักถึงกฎแห่งกรรมและการกระทำของตนเอง โดยชี้ให้เห็นว่า "การกระทำ" คือเครื่องกำหนดทิศทางชีวิตหลังความตายอย่างชัดเจน การละเว้นจากบาปอกุศลทั้งทางกายและทางใจ ไม่เพียงแต่เป็นการสร้างสุขในปัจจุบัน แต่ยังเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่นำพาชีวิตไปสู่คติที่ดีงามดุจการได้ไปเกิดในสวรรค์ ส่วนผู้ที่ปล่อยตัวให้จมอยู่กับอกุศลย่อมเป็นการเปิดทางให้ตนเองต้องตกอยู่ในอบายภูมิโดยไม่ต่างจากการถูกนำไปทิ้งไว้ในนรกนั่นเอง