สุมนาเทวีวัตถุ

สุมนาเทวีวัตถุ เป็นเรื่องที่พระศาสดาทรงแสดง ณ พระเชตวัน ปรารภการสิ้นชีวิตของสุมนาเทวี ธิดาคนเล็กของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ในกรุงสาวัตถี อนาถบิณฑิกเศรษฐีเคยมอบหมายให้ธิดาคนโตมหาสุภัททา และต่อมาคือจุลสุภัททา ช่วยดูแลการอังคาสภิกษุสงฆ์ เมื่อธิดาทั้งสองแต่งงานไปอยู่กับสกุลสามี จึงมอบหน้าที่นี้แก่สุมนาเทวี

สุมนาเทวีขวนขวายในทาน ฟังธรรม และบรรลุสกทาคามิผลตั้งแต่ยังเป็นกุมาริกา ต่อมานางป่วยหนัก ตัดอาหาร และขอพบบิดา เมื่ออนาถบิณฑิกเศรษฐีมาถึงและถามอาการ นางกลับเรียกบิดาว่า “น้องชาย” ยืนยันว่าไม่ได้เพ้อและไม่ได้กลัว ก่อนจะสิ้นชีวิต เศรษฐีซึ่งเป็นพระโสดาบันเสียใจมาก เพราะเข้าใจว่าธิดาขาดสติก่อนตาย จึงไปเฝ้าพระศาสดา

พระศาสดาตรัสว่าสุมนาเทวีไม่ได้เพ้อ นางเรียกบิดาว่าน้องชายเพราะนางเป็นผู้ใหญ่กว่าโดยมรรคและผล คือเป็นพระสกทาคามินี ขณะที่บิดาเป็นพระโสดาบัน และตรัสว่านางไปเกิดในดุสิตภพ อนาถบิณฑิกเศรษฐีจึงคลายความโศก เมื่อทราบว่าธิดาผู้เคยเพลิดเพลินท่ามกลางญาติในโลกนี้ ได้ไปเกิดในสถานที่อันน่าเพลิดเพลินเช่นกัน

แกนคำสอน

• ฐานะทางธรรมวัดด้วยมรรคและผล มิได้วัดด้วยวัยหรือความสัมพันธ์ทางครอบครัว
• ผู้ไม่ประมาทและสั่งสมบุญย่อมอิ่มใจว่าได้ทำกุศลไว้แล้ว
• ผู้ทำบุญย่อมเพลิดเพลินทั้งในโลกนี้และโลกหน้า และเมื่อไปสู่สุคติย่อมได้รับผลแห่งบุญยิ่งขึ้น

พระคาถาประจำเรื่องสรุปว่า “ผู้มีบุญอันทำไว้แล้ว ย่อมเพลิดเพลินในโลกนี้และโลกหน้า เขาย่อมเพลิดเพลินว่าเราได้ทำบุญไว้แล้ว และเมื่อไปสู่สุคติย่อมเพลิดเพลินยิ่งขึ้น” เมื่อจบพระธรรมเทศนา คนเป็นอันมากได้บรรลุอริยผล มีโสดาปัตติผลเป็นต้น