กุรุงคมิคชาดก

กุรุงคมิคชาดก เป็นชาดกว่าด้วยเรื่องของความสามัคคีและการช่วยเหลือเกื้อกูลกันในหมู่มิตรสหาย โดยมีเนื้อหาสำคัญดังนี้:

• เรื่องราวในอดีต: พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นกวาง อาศัยอยู่ในป่าร่วมกับเพื่อนสนิทอีกสองสหาย คือ นกสตปัตตะ และ เต่า วันหนึ่งกวางติดบ่วงของพรานที่ดักไว้ สหายทั้งสองจึงรีบเข้ามาช่วยเหลือโดยแบ่งหน้าที่กัน นกสตปัตตะทำหน้าที่ขัดขวางไม่ให้นายพรานมาถึงตัวกวางได้โดยเร็ว ส่วนเต่าใช้ฟันแทะบ่วงที่เหนียวแน่นจนขาด
• การช่วยเหลือสหาย: แม้นายพรานจะพยายามติดตามและจับเต่าไปใส่กระสอบแขวนไว้ แต่พระโพธิสัตว์ก็ใช้ปัญญาทำทีเป็นอ่อนแรงล่อให้นายพรานติดตามออกไปไกลจากจุดนั้น ก่อนจะย้อนกลับมาช่วยเต่าออกจากกระสอบได้สำเร็จ ทำให้สหายทั้งสามรอดพ้นจากอันตรายและแยกย้ายกันไปใช้ชีวิตอย่างปลอดภัย
• การประชุมชาดก: พระพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นว่าเหตุการณ์ในอดีตนั้นสะท้อนถึงการกระทำของพระเทวทัตที่จองล้างจองผลาญพระองค์มาทุกภพทุกชาติ โดยนายพรานคือพระเทวทัต นกสตปัตตะคือพระสารีบุตร เต่าคือพระโมคคัลลานะ และกวางคือพระพุทธองค์

คำสอนหลัก: ชาดกเรื่องนี้มุ่งเน้นถึง ความสามัคคี และ การรู้คุณ โดยสอนให้เห็นว่าการมีกัลยาณมิตรที่ดีและการร่วมมือกันด้วยความจริงใจย่อมสามารถเอาชนะอุปสรรคหรืออันตรายที่ร้ายแรงได้ นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความผูกพันของหมู่มิตรที่ไม่ทอดทิ้งกันในยามยากลำบาก ซึ่งเป็นคุณธรรมสำคัญที่ช่วยให้ชีวิตดำเนินไปได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข