อนภิรติชาดก

อนภิรติชาดก เป็นชาดกที่แสดงถึงคำสอนเกี่ยวกับการวางใจต่อเรื่องของคู่ครอง โดยมีมูลเหตุจากการที่อุบาสกผู้หนึ่งเกิดความขุ่นเคืองและเสียใจที่ภรรยาประพฤติชั่ว จนทำให้ต้องละเลยการไปเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่หลายวัน พระพุทธองค์จึงทรงแสดงธรรมเพื่อโปรดระงับความทุกข์ใจนั้น

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ซึ่งเสวยพระชาติเป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์ ก็เคยเทศนาโปรดศิษย์ที่มีความทุกข์ใจด้วยสาเหตุทำนองเดียวกัน โดยทรงเปรียบเทียบธรรมชาติของหญิงไว้กับสิ่งที่เป็นสาธารณะ เพื่อให้ศิษย์และอุบาสกเข้าใจสัจธรรมและวางใจเป็นกลางได้

หมวดหมู่คำสอนสำคัญในชาดก:

• การเปรียบเทียบ: เปรียบหญิงเหมือนกับแม่น้ำ หนทาง โรงน้ำดื่ม ที่ประชุม และบ่อน้ำ ซึ่งเป็นของสาธารณะสำหรับคนทั่วไป ใคร ๆ ก็สามารถเข้าถึงได้
• การวางจิต: บัณฑิตผู้มีปัญญา ย่อมเข้าใจธรรมชาติของโลกและไม่ถือโทษโกรธเคือง โดยวางตัวเป็นกลางและไม่ปล่อยให้จิตใจขุ่นมัว
• ผลจากการฟังธรรม: เมื่ออุบาสกได้รับฟังพระธรรมเทศนาและเข้าใจสัจธรรมแล้ว ก็สามารถละวางความโกรธ ดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล และทำให้ภรรยาเลิกประพฤติกรรมอันลามกในที่สุด